De Pers, 6 november 2011
Door: Edward Deiters 

Ondanks alle economische doemberichten van de afgelopen tijd, ziet de Nederlandse arbeidsmarkt voor afstuderenden er de komende decennia juist heel rooskleurig uit.

Vanaf dit jaar gaan namelijk hele hordes babyboomers met pensioen. De cijferaars van het CBS turfden de groei van het aantal 65-plussers en stelden vast dat er alleen al tot 2015 een half miljoen 65-plussers bijkomen, liefst twee keer zoveel als gedurende de afgelopen vier jaar. En dat is nog maar het begin van deze grijze golf: tegen 2040 ligt het aantal 65-plussers op 4,6 miljoen tegen 2,6 miljoen nu.

Alle banen die zij verlaten, zullen ooit moeten worden ingevuld. En dat wordt lastig; het CBS constateert namelijk dat de pensioneringsgolf ervoor gaat zorgen dat de potentiële beroepsbevolking daalt van 10,1 miljoen mensen nu tot 9,3 miljoen in 2040.

Dat is goed nieuws voor banenjagers en afstuderenden. Die krijgen het steeds meer voor het uitzoeken. Het CBS legde onder meer de hogeropgeleiden onder de microscoop en constateerde dat er voor hen de komende jaren 83.700 vacatures bijkomen tegenover 74.700 starters per jaar. Kort gezegd zijn er dus ieder jaar 9.000 banen te veel.

Leuk voor die steeds kleiner wordende poel slimmeriken, minder voor de bedrijven die ze moeten binnenhengelen. ‘Dit zijn harde feiten, maar er zijn nog geen alarmbellen afgegaan’, zegt Geert-Jan Waasdorp van arbeidsmarktonderzoeksbureau Intelligence Group.

Hij deed onlangs voor een recruitmentbedrijf onderzoek naar de ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt tussen nu en 2015. ‘In een aantal categorieën, denk aan hogeropgeleide ICT’ers, techneuten en bepaalde gespecialiseerde administratieve banen, beginnen de hoogopgeleiden nu al schaars te worden’, zegt Waasdorp. ‘Maar binnen niet al te lange tijd zullen er extreme tekorten aan deze mensen ontstaan.’

Hij signaleert een interessante paradox. ‘Hoe kan het dat er vorige maand 17.000 werklozen bijkwamen, en tegelijkertijd maar liefst 250.000 unieke vacatures?’ Er ontstaat een krapte die voor het grote publiek nauwelijks te zien is, omdat het aantal gewone banen krimpt, maar bedrijven beginnen te merken dat ze steeds moeilijker aan hoogopgeleid personeel kunnen komen.

Volgens Waasdorp zien ze hun recruitmentkosten steeds hoger oplopen en hobbelen ze achter de feiten aan. ‘Ze moeten met veel meer durf mensen werven, investeren, en veel eerder bij universiteiten langs om er de talenten te scouten. Zo doen ze dat in het buitenland ook. Japanse en Chinese recruiters staan letterlijk aan de poorten bij de Technische Universiteit in Eindhoven om daar de slimste mensen weg te halen.’

Ook ASA, arbeidsbemiddelaar van hoogopgeleide studenten en young professionals, deed onderzoek naar de verkrapping op de arbeidsmarkt. ‘Het dreigende tekort aan hoogopgeleiden gaat een heel belangrijke rol spelen bij het aantrekken van talent’, zegt Katinka Habermehl. En daarvan is de huidige generatie studenten volgens haar al behoorlijk doordrongen. ‘Auto en salaris zijn voor young professionals niet meer de allerbelangrijkste drijfveer. Ze willen werken bij bedrijven waar ze zelfstandig kunnen opereren. Waardering krijgen voor wat ze doen en gehoord worden, zonder dat het al te hiërarchisch is. Wanneer ze merken dat bedrijven topdown te werk gaan haken ze snel af. In tegenstelling tot eerdere generaties schromen ze bijvoorbeeld niet om met de directeur aan tafel te gaan zitten.’

Marketingsausje
Voor bedrijven is het volgens Habermehl dan ook belangrijk dat ze aan employer branding doen. ‘Ze moeten steeds beter duidelijk maken waar ze voor staan en wat de groeimogelijkheden zijn. Jongeren gaan voor vooruitstrevende organisaties. Dus als ze zeggen dat ze aan het nieuwe werken doen, moet dat ook echt zo zijn. Wanneer er dan toch iemand zegt dat ze vijf minuten te laat binnen waren, is het een marketingsausje en dat werkt niet.’